TARİH

 

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI

 
YUNAN(GREK) UYGARLIĞI

 - MÖ 1200'lerde Yunanistan'a gelen Dorlar, şehir devletleri kurarak bu uygarlığı meydana getirdiler.
 - Kurulan şehir devletleri içerisinde en önemlileri Isparta, Atina, Korint, Teba vs gibi şehirlerdir.
 - Şehir devletlerinin başında krallar, bunların etrafında da aristokratlar sınıfı meydana geldi.
 - MÖ 7 ve 6 yy. Aristokratlar (asiller), kralı devirerek idareyi ele geçirdiler(Asiller yönetimi).
 - Yönetimden memnun olmayan orta sınıflar ilk halde birleşerek Aristokratları iktidardan uzaklaştırdı. Böylece Tiranlıklar oluştu. Yeni kanunlar yapıldı. Halk bir takım haklar elde etti.
 - Halk ve asiller birleşerek diktatörleşen Tiranlığı yıktılar.
 - Bunun sonunda halkın katıldığı demokratik meclisler kuruldu.
 - Tiranlıklar ilk defa İyonya'da görülmüştür.
 - Orta sınıf (tüccar, sanayici, gemici, sanatkarlar) ticari hayatın canlanması ile meydana geldi.
 - Yunanistan da şehir devleti (polisinin) amacı halkın (yurttaşın) mutluluğunu sağlamaktır.
 - İlk çağın en demokratik devletleri eski Yunanistan şehir devletleridir.
 - Isparta da 3 sınıf:Ispartalılar, Periyekler (dağlardaki Akalar), İlotlar (boyunduruk altındaki halk)
 - Atina: üç sınıf- Soylular-küçük toprak sahipleri (köylüler), köleler vardı
 - Isparta'yı yaşlılar meclisi, Atina'yı ise Arhonlar (9 kişiden oluşur) yönetiyordu.
 - MÖ önce 490 yılında Pers-Yunan savaşlarında maratonda Yunanlılar Persleri bozguna uğrattı.
 - Atina Isparta rekabeti 27 yıl devam eden Peloponnes savaşlarına neden oldu. Isparta üstün geldi.
 - İskender'in Yunanistan'ı ele geçirmesiyle İskender medeniyeti başladı.

YUNANİSTAN DA FELSEFE
 - Sokrat, Eflatun ve Aristo, en ünlü filozoflarıdır.
 - Sokrat insanları doğru yola getirmek için mücadele etmiş, çok düşman kazanmıştır. Yargılanmıştır.
 Eflatun; ideal devlet fikrini savunmuştur. Akedemia adlı ilk üniversitenin kurucusudur.
 Aristoàilimleri ilk defa tasnif etmiştir. Devlet yönetimiyle ilgili Politika adlı eserini yazmıştır.
 
TARİHÇİLİK
 - Herodot: Tarihçilerin babası kabul edilir. Ünlü Historia adlı eserinde Yunan tarihini yazmıştır. (MÖ 450 yıllarında yaşamıştır).
 - Tukudides: Peloponnes(Atina ile Isparta arasındaki) savaşlarını anlatmıştır.
 - Ksenofon: Hellenika ve Onbinlerin Ricatı adlı eserlerin sahibidir.
 
 TIP
 - Hipokrat: Her hastalığın bir sebebi olduğunu ileri sürmüştür. Günümüzde doktorlar Hipokrat yemini ile göreve başlarlar.
 
 YAZI, DİL ve EDEBİYAT

 - Fenike alfabesini kullanmışlardır (MÖ 8. Yy).
 - Homeros: İlk destan yazarıdır (MÖ 8. Yy) Eserleri: İlyada: Truva savaşlarını anlatır; Odessa: Truva savaşlarına katılan İthake Kralının esaretten kaçışını konu edinir).
 - Trajedi ve Komedi alanında ünlü isimler yetişti.
 
 YUNAN KOLONİLERİ

 - Yunanlılar MÖ 750-550 yıllarında uzak ülkelerde koloniler kurmuşlardır.
 - Kolonileri yerleşmek amacıyla kurmuşlardır.
 - Kadıköy ve İstanbul Yunan kolonisidir.
 
 DİN
 - Çok tanrılı dinleri vardır. Dini inanışlarının kaynağı Anadolu, Mezopotamya ve Girit'tir.
 - Tanrılarını ölümsüz, insanlar gibi düşünmüşlerdir.
 - Tanrılar evlenirler, savaşırlar, yerler ve içerlerdi. Yunan mitolojisi bu konuları işler.
 - Tanrılar, Olimpus'da, tanrı Zeus'un çevresinde toplanmışlardır.
 - Yunanlıların dini inanışları fikri gelişmeyi engellemez. Hayatta fedakârlık gerektirmez.
 - Yunanlılar, Tanrıların gazabından korunmak için müzik, eğlence, spor ve şiir yarışları düzenlerler. (Günümüzdeki olimpiyatlar bu şekilde doğmuştur)
 - Rahipler: Dini hizmetleri yerine getirmekle görevli memurlar sayılırlardı.
 
 SOSYAL ve İKTİSADİ HAYAT
 - Halk: Soylular (aristokratlar: büyük toprak sahipleri), tüccar ve sanayiciler, küçük toprak sahipleri (köylüler) ve köleler olmak üzere 4 sosyal sınıfa ayrılırdı.
 - Köylüler: Gelirlerinin bir kısmını aristokratlara verirlerdi. Geçinemeyince borçlanırlar, borçlarını ödeyemeyince de topraklarını ve özgürlüklerini kaybederlerdi.
 - Tüccar ve sanayiciler: Koloniler sayesinde zenginleştiler (orta sınıf)
 - Köleler: Hiçbir hakkı yoktu.
 ORDU
 - Kölelerin ayaklanmasından çekinen şehir devletleri, güçlü birer ordu bulundurmuşlardır.
 - Isparta'nın güçlü kara ordusuna sahipti. Krallığı devam ettiren tek şehirdir.
 - Atina; Güçlü deniz ordusuna sahipti. Arhonlar yönetiminde demokrasiye geçmiştir.
 
 HUKUK
 - Yunan kanunları ağır cezalar ihtiva etmekteydi.
 - Sınıf mücadelesi sırasında aristokratların haklarını korumak için yapmışlardır.
 - Drakon: Soyluların haklarını korumak için şiddete dayalı kanunlar yapmıştır.
 - Solon: Yaptığı kanunlarla köylülerin borçlarını sildi. Halkı gelirine göre 4 sosyal sınıfa ayırdı. Köleliği kaldırdı.
 - Psistratos: Yaptığı kanunlarla orta sınıfı güçlendirdi. Tarım, ticaret ve sanayi gelişti.
 - Klistenes: Yaptığı kanunlarla Atina'ya demokrasiyi getirdi. Sınıf farkını kaldırdı. Demokrasiyi uyguladı. (seçim sistemi, meclis)
 - Demokrasiye karşı olanları tehlikeli insanlar ilan etti.
 
 EKONOMİ
 - Tarıma elverişli toprakların azlığından halk geçimini zeytin, balıkçılık, hayvancılık ve ticaret ile sağlıyordu.

www.etarih.net © 2007-2012 - Tüm Hakları Saklıdır.