TARİH

 

YAKIN ÇAĞ TARİHİ

 

NATO'NUN KURULUŞU

NATO ( KUZEY ATLANTİK PAKTI 1949)

İkinci Dünya Savaşının ardından, Doğu ve Batı Avrupa, Soğuk Savaşın ideolojik ve politik bölümleri sonucu birbirinden ayrıldı. Doğu Avrupa, Sovyetler Birliği'nin hâkimiyetine girdi. Savaştan hemen sonra Sovyet siyasetinin Avrupa’da uyandırdığı tedirginlik ve batı ülkelerinin askeri güçsüzlüğü bu ülkelerden bazılarını savunma amacıyla birleşmeye sürükledi. Böylece ilkin Fransa ve İngiltere arasında Dunkerque antlaşması(1947) sonra Benelux(Belçika, Hollanda, Lüksemburg) devletleriyle İngiltere ve Fransa arasında Brüksel Antlaşması imzalandı(1948). Çok geçmeden Çin’de ve Prag’da komünistlerin başarı elde etmelerinden sonra A.B.D daha barış zamanından Batı Avrupa güvenliğini korumaya karar verince(1949) bu antlaşmalar Atlantik Paktının birer siyasi ve askeri teşkilatı haline geldi. 1947 ve 1952 yılları arasında, Marshall Planı Batı Avrupa ekonomilerinin istikrarlı bir hale getirilmesi için kullanıldı. O zamanki ABD Başkanı Harry S. Truman'ın ifadesiyle Marshall Planı ve NATO bir elmanın iki yarısıydı.

Birleşmiş Milletler Şartı çerçevesi içinde yer alan 1949 antlaşmasının iki amacı vardı:

a) Üye devletlerin iktisadi hayatlarını alt üst etmeden yeniden silahlanmasını sağlamak,

b) Savaş alanlarında bu ülkelerin silahlı kuvvetlerini daha barış zamanından tek ve etkili bir kumanda altında toplamak.

Ayrıca: II. Dünya savaşı sonrası Sovyetler Birliği’nin Avrupa’daki etkisini artırma çabalarına karşı, komünizm tehdidinin yayılmasına karşı çıkmaktı. Kuruluş bildirgesinde NATO’nun genel amacı Kuzey Atlantik bölgesinde istikrar ve refahın temini ile üyelerin özgürlüğünün ortak mirasının ve uygarlığının korunması olarak belirtilmişti.

NATO‘NUN KURUCU ÜYELERİ: Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Portekiz, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri’dir. Bu antlaşmaya 1952 yılında Türkiye ve Yunanistan, 1955’te Almanya Federal Cumhuriyeti, 1982’de ise İspanya katılmıştır. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra bağımsızlığını kazanan ülkeler NATO’ya girmek için başvurularda bulunmuştur. Ancak henüz karara bağlanamamıştır.

www.etarih.net © 2007-2013 - Tüm Hakları Saklıdır.